تبلیغات
کوهنوردی -زبان انگلیسی -کامپیوتر-حسابداری محک - زندگی خفاشها

کوهنوردی -زبان انگلیسی -کامپیوتر-حسابداری محک

آب چشمه ای گواراست که راه آن صعب العبورباشد(ارشمیدس)

یکشنبه 9 بهمن 1390

زندگی خفاشها

نویسنده: حمید بابایی سالانقوچ   

اگر خفاشی قبل از رسیدن بهار و گرم شدن هوا از خواب زمستانی بیدار شود، به احتمال خیلی زیاد از گرسنگی خواهد مرد. می دانید چرا ؟ به این دلیل که متابولیسم بدن خفاش ها به گونه ایست که وقتی بیدار هستند بسیار سریع ذخیره غذایی شان مصرف شده و به پایان می رسد

خفاش تنها پرنده پستاندار است و یا شاید تنها پستاندار پرنده است. این پستاندار عجیب كه با جثه كوچك شب‌ها فعالیت دارد، انواع و اقسام بسیار گوناگونی دارد؛ اما آن ذهنیتی كه از خفاش‌ها با نام خفاش خون‌آشام در ذهنمان داریم، شامل حال خفاش‌های ایرانی نمی‌شود.

خفاش خون‌آشام كه در فیلم‌های ترسناك هالیوودی می‌بینید «خفاش خونخوار یا»Vampire‌‌Bat  نام دارد كه فقط در مناطق گرمسیری امریكا زندگی می‌كند. این خفاش‌ با دندان‌های نیش بزرگ خود، رگ گردن اسب و گاهی رگ گردن انسان را سوراخ می‌كند و بعد از خون جاری شده از رگ، تعذیه می‌كند. خفاش خونخوار بسیار خطرناك است و باعث نوعی هاری می‌شود، در ضمن نوعی بیماری را نیز به اسب‌ها منتقل می‌كند. اما خوشبختانه نه‌تنها چنین خفاش ترسناكی در ایران نداریم؛ بلكه خفا‌ش‌های ایران، جانوران بی‌آزار و بسیار مفیدی هستند. آنها از انواع حشرات كه معمولا آفتند، تغذیه می‌كنند و به این ترتیب كمك بزرگی به كنترل جمعیت آفات كشاورزی می‌كنند (به استثنای خفاش میوه‌خوار كه گاهی خسارت می‌زند).

عادات و رفتار خفاش‌ها

خفاش‌ها برخی خصوصیات تكاملی پرندگان را دارند. در ضمن آنها وزن كمی دارند و می‌توانند براحتی پرواز كنند؛ اما همان طور كه اشاره شد، خفاش پستاندار است،‌ بنابراین خفاش ماده تخمگذار نبوده و جفت‌دار است. پس خفاش ماده هنگام بارداری، وزن سنگینی پیدا می‌كند و پرواز برایش سخت می‌شود. از این رو خفاش ماده معمولا در هر بارداری، یك نوزاد به دنیا می‌آورد و بندرت دوقلو زاییده می‌شود. با این وضعیت تولیدمثل اندك، برای آن كه جمعیت خفاش‌ها حفظ شود، خداوند به آنها عمر طولانی هدیه كرده است. آنها حدود 20 سال عمر می‌كنند كه این طول عمر با توجه به جثه كوچكشان زیاد است.

از طرفی در برخی گونه‌ها، همانند خفاش بال‌سفید، زمان بارداری قابل كنترل است. خفاش بال‌سفید جفتگیری را در فصل پاییز انجام می‌دهد؛ اما می‌تواند سلول‌های نر را در بدن خود نگه دارد و بارداری خود را تا بهار به تاخیر بیندازد؛ چون خفاش ماده ناچار است با وزن سنگین جنین خود پرواز كند، پس می‌تواند زمان بارداری خود را نیز انتخاب كند.

خفاش‌ها، در زمستان می‌خوابند و با فرارسیدن بهار به پرواز و شكار می‌پردازند. ارتفاع پرواز آنها 2 تا 14 متر است. بعضی از گونه‌های خفاش‌ها سرعت پرواز فوق‌العاده‌ای دارند. خفاش‌ها بینایی بسیار محدودی دارند (به استثنای خفاش میوه‌خوار)؛ اما موقع تعقیب و شكار و ردیابی حشرات بسیار شگفت‌انگیزند و قدرت حسی بسیار دقیقی دارند. جالب است بدانید كه خفاش با دهان یا بینی خود، امواج صوتی با فركانس بالا (خیلی بالاتر از امواجی كه انسان می‌شنود) تولید می‌كند. انعكاس این امواج باعث می‌شود كه خفاش موانع و حشرات را در مسیر پروازش تشخیص دهد و آنها را ردیابی كند.

خفاش‌های ایران‌

خفاش‌ها كه عمر طولانی در كره زمین دارند و فسیل‌هایی از آنها مربوط به 50 میلیون سال پیش كشف شده، تقریبا در همه جای دنیا زندگی می‌كنند. خفاش‌ها در ایران شامل 6 خانواده و 39 گونه‌اند.

از میان این 6 خانواده، تنها یك خانواده خفاش میوه‌خوار است و بقیه آنها همگی حشره‌خوار و مفیدند.

خفاش میوه‌خوار

این جانوران را گاهی «روباه پرنده» می‌نامند. چون صورت آنها تا حدی شبیه روباه است. خفاش‌های بزرگ با چشم‌های درشت و گوش‌های گردی‌اند كه این ویژگی‌ها آنها را كاملا متفاوت از سایر خفاش‌ها می‌كند. آنها روزها را از شاخه‌های درختان در حالی كه سرشان به سوی پایین است و بال‌ها پیرامون بدنشان را پوشانده است، آویزان شده و می‌خوابند. در آفریقا، آسیای جنوبی تا استرالیا پراكنده‌اند. در ایران نیز در مناطق گرم جنوبی زندگی می‌كنند.

خفاش‌‌های حشره‌خوار

این خفاش‌ها روزها به وسیله چنگال‌های پاهای خود در حالی كه سرشان به سوی پایین است، آویزان می‌شوند. آنها در شكاف صخره‌ها یا درخت‌ها یا در داخل غارها و ساختمان‌ها به سر می‌برند. بعضی از آنها از لاشه‌های جانوران نیز تغذیه می‌كنند. عده‌ای از آنها تنها زندگی می‌كنند ولی اغلب گله‌ای زندگی می‌كنند. البته هر كدام از این خفاش‌ها خصوصیات ویژه‌ای دارند و در مناطق مختلفی پراكندگی دارند. این 5 خانواده حشره‌خوار عبارتند از:

 خفاش‌های دم موشی: آنها دم بسیار دراز و باریكی، مثل موش‌ها دارند. بیشتر در جنوب كشور و در مناطق خشك و در غارها زندگی می‌كنند.
خفاش‌های دم غلافی: در غارها و بناهای قدیمی زندگی می‌كنند. خفاش‌های مقبره‌ای از گونه‌های مهم این خانواده‌اند. در ایران نیز در ورامین، ارومیه، خرمشهر و ماهشهر دیده شده‌اند.

خفاش‌های نعل اسبی: آنها در غارهای مختلفی زندگی می‌كنند. برای ردیابی دهان را بسته و از طریق بینی صداهایی با فركانس بالا ایجاد می‌كنند. یكی از زیرخانواده‌های مهم این خانواده، خفاش‌های بینی برگه‌ای هستند كه در جنوب كشور پراكندگی دارند. حدود 2 دهه پیش 5000 عدد از آنها در یك غار مشاهده شد. این خفاش‌ها خواب زمستانی ندارند.

خفاش‌های دم آزاد: بال‌های دراز و باریكی دارند. عرض دو بال باز خفاش دم آزاد اروپایی كه خفاش بزرگی است، به 40 تا 45 سانتی‌متر می‌رسد. این خانواده در تمام اروپا پراكندگی دارند. در ایران نیز دوگونه از آنها یافت شده است.

خفاش‌های شامگاهی: خانواده خیلی بزرگی هستند و در اكثر مناطق جهان پراكندگی دارند. در ایران نیز 23 گونه از این خانواده زندگی می‌كنند. آنها برای یافتن و ردیابی شكار از امواج مافوق صوت كه توسط دهان به بیرون فرستاده می‌شود، استفاده می‌كنند. به همین دلیل هم اغلب دهانشان باز است.

اكثر گونه‌های این خانواده خواب زمستانی دارند و بیشتر مواقع هم در غروب دیده می‌شوند. از مهمترین گونه‌های این خانواده بزرگ می‌توان به موارد زیر اشاره كرد: خفاش بال سفید، خفاش گوش بلند، خفاش زرد، خفاش سروتین، خفاش بال بلند، خفاش جنگلی معمولی، خفاش شمالی و...

خُفّاش یا شَبکور تنها پستانداری است که بال دارد و قادر به پرواز است.

خفاش از راسته بال‌دستان است. بال‌های خفاش با بال‌های بقیه پرندگان متفاوت است و به گونه دیگری ساخته شده، اما در عوض پوست بالهای خفاش جنسی شبیه چرم دارد و دارای خاصیت ارتجاعی است که باعث می‌شود بالهایش در طول استخوان‌هایی که دست‌ها و انگشتان خفاش را حرکت می‌دهند کشیده شود. به شکل مقابل نگاه کنید و ببینید که چگونه بال‌ها مرتب و ماهرانه اطراف بدن خفاش پیچیده شده‌اند.

دو گروه خفاش وجود دارد. گروه بزرگ‌تر، خفاشهای حشره خوار، شبها غذای خود را شکار می‌کنند. گروه دوم خفاشهای میوه خوار هستند که برای پیدا کردن میوه و شیره درختانی که از آنها استفاده می‌کنند، بینایی و بویایی خود را به کار می‌برد. خفاشهای میوه خوار اول صبح و تنگ غروب از میوه‌ها تغذیه می‌کنند. خفاشها جانوران اجتماعی هستند. آنها به طور گروهی و در گروه‌های بزرگ در غارها یا روی درختان، شب را بیتوته می‌کنند. خفاشها تنها پستاندارانی هستند که قادرند پرواز کنند.

کوچک‌ترین خفاش و یکی از کوچک‌ترین پستانداران، خفاش پوزه‌خوکی کیتی تایلند می‌باشد. طول قد این خفاش ۲٫۵ سانت (۱ اینچ) است که مساوی قد زنبوراست و وزن این خفاش ۲ گرم (۱۰۰/ اونس) می‌باشد.

خفاشهای که در شب پرواز می‌کنند، مسیر و محل دقیق طعمه خود را بوسلیه فرستادن امواج صوتی و دریافت بازتاب آن، پیدا می‌کنند. سیستم ردیابی که در کشتیها برای پیدا کردن محل زیر دریایی دشمن به کار می‌رود، شبیه به ردیابی خفاش است. خفاشها امواج صوتی در مسیر خود به چیزی برخورد می‌کند به سمت فرستنده امواج (خفاش) بازمی گردد و در آن موقع خفاش می‌تواند یک تصویر صوتی از مانع روبرو و محیط اطراف خود رسم کندو محیط اطراف را به خوبی ببیند. با استفاده از سیستم فوق خفاشها می‌توانند اجسام متحرک مثل حشرات و اجسام بی حرکت مثل درخت را تشخیص دهد



همانطور که می دانید خفاش ها پستاندار هستند، در واقع تنها پستاندارانی که بال دارند و قادر به پرواز کردن هستند. نام علمی آنها Chiroptera بوده و به معنی "دست های بال مانند" است. بال های خفاش با بال های بقیه پرندگان متفاوت است و به گونه دیگری ساخته شده، اما در عوض پوست بالهای خفاش جنسی شبیه چرم دارد و دارای خاصیت ارتجاعی است که باعث می شود بالهایش در طول استخوان هایی که دست ها و انگشتان خفاش را حرکت می دهند کشیده شود. به شکل مقابل نگاه کنید و ببینید که چگونه بال ها مرتب و ماهرانه اطراف بدن خفاش پیچیده شده اند.

همانند بقیه پستانداران، خفاش ها نیز دندان و مو دارند و برای ادامه زندگی نسل شان بچه می زایند. هنگامی که یک خفاش ماده آماده به دنیا آوردن نوزاد است، موقعیت و حالت قرار گرفتنش را طوری تنظیم می کندکه بتواند به طور عمودی از سرش آویزان بماند، به این منظور که درست در لحظه تولد، بچه اش را با دم خود بگیرد.

بچه خفاش توسط مادرش برای مدتی طولانی پرستاری و مراقبت می شود. خفاش های مادر، بچه هایشان را نزدیک خود نگه می دارند و برای گرم نگه داشتن و حفاظت از بچه هایشان بالهای خود را به دور آنها می پیچند.

در شب، یک نوزاد خفاش، برای یافتن غذا به موهای تن مادرش می چسبد و همراه او می رود. وقتی که وزن بچه خفاش سنگین شود، مادر به تنهایی برای یافتن غذا می رود و آنرا را برای بچه به لانه می آورد. این روش ادامه پیدا می کند تا زمانی که خفاش جوان چهار هفته از تولدش بگذرد و خودش بتواند شروع به شکار کند و به همراه مادر برای یافتن غذا به بیرون از محل زندگی بروند.

خفاش ها در آب و هوای سرد ممکن است در بهار و پاییز کوچ کنند، سرپناهی را در غارها پیدا کرده و به خواب زمستانی بروند. در پاییز، وزن خفاش ها زیاد می شود و لایه ای از چربی به بدنشان اضافه می شود. اگر خفاشی قبل از رسیدن بهار و گرم شدن هوا از خواب زمستانی بیدار شود، به احتمال خیلی زیاد از گرسنگی خواهد مرد. می دانید چرا ؟

به این دلیل که متابولیسم بدن خفاش ها به گونه ایست که وقتی بیدار هستند بسیار سریع ذخیره غذایی شان مصرف شده و به پایان می رسد.

75% از خفاش ها از حشرات و بی مهرگان دیگر تغذیه می کنند. تعداد پشه ها و دیگر حشراتی که روزانه خفاش ها می خورند باور نکردنی است. یک خفاش می تواند هر شب بین 1000 تا 3000 حشره را بخورد!

در نواحی گرمسیری، تنها تعداد کمی از خفاش ها موفق به خوردن قورباغه، ماهی یا پرنده ای کوچک به عنوان غذا می شوند. بقیه خفاش ها شهد گلها را می نوشند، گرده گلها را می خورند و یا از میوه ها تغذیه می کنند. در نواحی گرم و مرطوب مرکزی و جنوبی آمریکا، نوعی خفاش خون آشام منفور وجود دارد که از خون پستانداران و پرندگان تغذیه می کند. اما فراموش نکنید، فقط یک نوع از خفاش ها این گونه هستند.

خفاش ها عملا حیوانات بی آزار و کمرویی هستند. تا جایی که دانشمندی رفتار خفاش ها را به "موش های بزرگ بالدار" تشبیه کرده است.

اصولآ پرندگان بعد از پرواز در جایی فرود می آیند، در حالیکه خفاش ها به جایی آویزان می شوند. هنگام استراحت پرندگان بالهایشان را جمع می کنند، اما خفاش ها بالهایشان را به دور بدنشان می پیچند
اگر چه خفاش ها موجودات بسیار سودمندی هستند و وجودشان به حفظ تعادل اکوسیستم کمک می کند، در بسیاری از مواقع خفاش ها باعث بروز مشکلات و آزار و اذیت صاحبان منازل و مشاغل می شوند. خفاش های مهاجر و کوچ نشین که به ناچار در مکان های استقرار انسان ها زندگی می کنند، به دلیل سر و صدای زیاد و گاهی بوی نامطبوع و فضولات برای انسان مزاحمت ایجاد می کنند. هرچند که خفاش ها نه تنها خسارت مالی بوجود نمی آورند، بلکه سیم ها و چوب ها را مانند موشها نیز نمی جوند.

اگر خفاشی را در بیرون و یا داخل محل زندگی تان پیدا کردید که احتیاج به کمک داشت می توانید اطلاعات لازم در این زمینه را از منابع موجود در سایت های مختلف دریافت نمایید.

چرا خفاش ها اماکن استقرار انسان ها را برای زندگی برمی گزینند ؟
توسعه و افزایش مکان های زندگی انسان باعث شده که خفاش ها برای زندگی جای دیگری نداشته باشند و به طور متناوب ناچار به یافتن مکان هایی برای لانه کردن و بزرگ کردن بچه هایشان هستند. پشت بام های خالی، اتاق های زیر شیروانی، ساختمان های متروکه و انبارها، همه مکان هایی گرم و امن برای زندگی و پنهان شدن خفاش ها می باشند.

متاسفانه رسانه های خبری، گاه و بیگاه به بیان داستان های مهیبی از پیدا شدن خفاش ها در ساختمان ها و خطرات و پیامدهای ناشی از آن می پردازند که در این مورد رسانه ها مقصرند. به علاوه برخی شرکت های کنترل کننده بلا های غیر مترقبه و نیز شرکت هایی که به منظور به دام انداختن حیوانات تله گذاری می کنند، ترس مردم از خفاش ها را دستمایه کار خود قرار می دهند و هزینه های گزافی را برای بیرون کردن و یا کشتن غیرقانونی خفاش های مهاجر از منازل افراد وحشت زده، دریافت می کنند.

چگونه می توانیم از لانه کردن خفاش ها در زیر طاق نمای ایوان خانه مان جلوگیری کنیم؟
بعضی اوقات خفاش ها به دنبال لانه ای موقت در زیر برآمدگی های ایوان خانه ها هستند. این خفاش ها به انسان حمله نمی کنند. آنها فقط برای مدت زمانی کوتاه به دنبال یک پناهگاه امن هستند. اگر کاری به کارشان نداشته باشیم، تا وقتی هوا سرد است بدون هیچگونه آزاری برای خودشان زندگی می کنند. هر چند برخی افراد با آویزان کردن یک ورق آلومینیم یا بالونی پر از گاز هلیم در نزدیکی محلی که خفاش لانه کرده، موفق می شوند او را وادار به ترک لانه اش کنند. چنین کارهایی ممکن است خفاش را از انتخاب مسیرش برای یافتن لانه در آن مکان منصرف کند.

چگونه می توانیم خفاش را از خانه مان درو نگه داریم؟ چه کار هایی موثر است؟
ابزار و وسایلی که باعث دفع خفاش ها می شوند، معمولا موثر نیستند. یک شرکت تولیدی در شیکاگو به دلیل ادعاهای بی اساسش در ارتباط با دفع خفاش ها توسط یک دستگاه ماوراء صوت، مبلغ 45000 دلار توسط EPA جریمه شد. حقیقت امر این بود که این دستگاههای ماوراء صوت وقتی توسط متخصصان آزمایش شد، در برخی موارد حتی خفاش را به سمت مکان مورد نظر جذب می کرد.

استفاده از گلوله های نفتالین موثر نیست، زیرا خیلی سریع تبخیر می شوند و به طور مداوم باید جایگزین شوند. به علاوه مسموم کننده های شیمیایی هیچگاه نباید برای مشکل دور نگه داشتن خفاش ها استفاده شوند. در واقع استفاده از مواد شیمیایی به جز در مواقعی که نیاز جدی احساس شود، خلاف قانون است. در حال حاضر هیچ ماده شیمیایی یا مسموم کننده مجازو تایید شده از نظر قانونی برای مقابله با خفاش ها وجود ندارد.

مسموم و زهرآلود کردن خفاش ها نه تنها کاری غیرقانونی است، بلکه می تواند باعث به خطر افتادن سلامت صاحبخانه ها و ایجاد مسئولیت برای آنها باشد. در چنین مواردی خفاش های زهرآلود در داخل دیوارها و سقف ها می میرند و بوی تعفن و باکتری تولید می کنند. به علاوه جسد خفاش ممکن است داخل یا بیرون از ساختمان روی زمین بیفتد، که در این صورت احتمال اینکه با بچه ها یا حیوانات خانگی تماس پیدا کند، خیلی بیشتر خواهد شد.

تله گذاشتن نیز پیشنهاد نمی شود، این کار فقط خفاش ها را به داخل خانه می کشاند. به علاوه تله گذاشتن برای چنین حیواناتی عملی غیر انسانی است. تله ها جایی قرار می گیرند که راه خروجی لانه را مسدود کنند، در شب که خفاش ها برای یافتن حشرات بیرون می آیند، خیلی سریع تله پر از خفاش خواهد شد. کافی است یک خفاش به دام بیفتد، در ادامه همه خفاش های دیگر هم زندانی می شوند و راه فرار ندارند، در نتیجه اولین خفاش که بخواهد قبل از همه بیرون بیاید، زیر هجوم بقیه خفاش ها برای بیرون رفتن له می شود. خفاش های به دام افتاده در همان محل مورد نظر که مسکونی یا تجاری است می میرند و از بین می روند و به این ترتیب نیز احتمال تماس آنها با انسان ها خیلی بیشتر خواهد بود.

پس برای بیرون کردن آنها چکار کنیم؟
تنها روش سالم و مناسبی که برای بیرون کردن خفاش ها از ساختمان ها وجود دارد، جلوگیری از ورود خفاش هاست. به این روش که با استفاده از یک توری پلاستیکی، دریچه ای بسازیم که به یک طرف باز می شود و عملا به خفاش ها اجازه خارج شدن از لانه و ترک آن را می دهد، اما از داخل شدن مجدد آنها جلوگیری می کند.

نظرات() 
Foot Issues
شنبه 14 مرداد 1396 10:49 ق.ظ
Truly no matter if someone doesn't be aware of then its up to other viewers that they will help, so here it
takes place.
elnablong.weebly.com
جمعه 30 تیر 1396 12:24 ب.ظ
Hi there would you mind letting me know which web host you're utilizing?
I've loaded your blog in 3 different browsers and I must say this blog loads
a lot faster then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a reasonable price?

Cheers, I appreciate it!
b complex for foot pain
سه شنبه 20 تیر 1396 07:30 ب.ظ
Hi my loved one! I wish to say that this post is amazing, great written and come with approximately all vital infos.
I would like to see extra posts like this.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 08:55 ب.ظ
I know this website presents quality depending articles and extra material, is
there any other site which presents these data in quality?
BHW
یکشنبه 20 فروردین 1396 10:58 ب.ظ
I always spent my half an hour to read this web site's articles
every day along with a mug of coffee.
manicure
جمعه 18 فروردین 1396 11:39 ق.ظ
Undeniably believe that which you said. Your favorite reason appeared to be at the
net the easiest factor to bear in mind of. I say to you, I
definitely get annoyed while other people think about concerns that they just
do not recognise about. You managed to hit
the nail upon the highest and also outlined out the whole thing with no need side effect , other folks could take a signal.
Will likely be again to get more. Thank you
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :